Midden in de drukte van de wereld staat de tijd stil op het tijdstip van overlijden

Midden in de drukte van de wereld
Staat de tijd stil op het tijdstip van overlijden
Eenzaam en alleen in de drukte
Een kleine stap vooruit
Om vervolgens weg te zakken in de modder
De poel van verdriet van het gemis
Zuig mij dan niet mee in jouw vreugde
Maar laat mij ook niet alleen
Praat met mij, luister naar mij

Spreek de naam uit zodat deze blijft voortbestaan
Erken en herken mijn verdriet
Zie mijn verlangen ook al komt deze niet
De wereld draait door
De mijne even niet
Geef mij tijd en ruimte om te rouwen
Geef mij de kans om te verwerken op mijn manier
Leef jouw leven, maar vergeet de mijne op dat moment niet!

Als het op een dag te laat is

Als het op een dag te laat is
Als ik jou niet meer kan vertellen
Als ik jou niet meer kan laten zien
Als ik jou niet meer mee kan laten genieten
Als dat allemaal niet meer kan

Wat heb ik het dan verprutst
Wat heb ik jou dan laten zitten
Wat had het mooi kunnen zijn
Wat hadden we dan mooie herinneringen

Maar bovenal:
Wat heb ik dan spijt
Dat ik jou heb laten zitten!

©Jeroen den Harder

Foto: Nessa Eijskoot

Verdriet

Na het overlijden van een dierbare mag je huilen
Een week
Twee weken
Drie weken

Als je geluk heb zelfs een hele maand
Maar dan moet het over zijn
We leven in de jubeltijd
Daar is geen plaats voor verdriet

Nee je moet verplicht jubelen
Niet meer stilstaan
De tranen moet je maar wegslikken
En anders moet je maar naar een psychiater gaan

Wanneer je langer dan een maand
Misschien wel twee of drie
Of zelfs jaren verdrietig bent
Noem dan je dierbare zijn of haar naam

Praat erover
Durf ook dan je emotie nog te laten gaan
Want de psychiater krijgt het straks nog druk
Met ieder die leeft in de jubelstemming

Die zonder zijn of haar verdriet te verwerken
Zichzelf nog eens tegenkomt
Einde jubelstemming
Begin van de rouwverwerking!

Nu jij er niet meer bent

Ik wil je nog zoveel vragen
Zoveel dingen met je overleggen
Zoveel aan je laten zien
Regelmatig heb ik wel iets
Iets waarvan ik denk: “jij zou het weten”
Ik zou met je willen overleggen wat de beste optie is
Gewoon je wijze raad, je advies, je overdenkingen

Ik zou je willen laten zien waar ik woon
Wat ik doe
Wat ik beleef
Maar ik besef dat het nooit meer kan
Ik zal het voortaan zelf moeten doen
Aan anderen laten zien
Aan anderen vragen

Of mij gewoon blijven afvragen
Wat zou jij doen
Zou je trots zijn
Of maar gewoon in jouw geest verder gaan
Wetende dat je trots zou zijn
Vertrouwen in mijzelf
Vertrouwen in wat jij mij leerde

Maar bovenal zal ik moeten doorgaan
In vertrouwen
Dat wat jij mij leerde
Ik mag uitvoeren
Wetende dat jij trots bent
Tot mijn laatste adem

De “feestdagen” komen eraan

De “feestdagen” komen eraan
Twee lege stoelen vullen ons huis
De overige stoelen net als anders bezet
Twee lege stoelen

De “feestdagen” komen eraan
De donkere dagen kerst
De “feestdagen” komen eraan
Twee sterren die stralen

De “feestdagen” komen eraan
Twee lege stoelen
Twee sterren die stralen
De “feestdagen” komen eraan…

Lieve papa Freek (ik mis je)

Ik mis je
Ik mis je met je lach
Ik mis je met je traan
Ik mis je met je wijze raad
Ik mis je

Vandaag vieren we geen verjaardag
Vandaag herdenken wij jouw geboortedag
Wij gedenken in alles jou
Wij gedenken

Als ik aan jouw denk borrelen tranen op
Stroomt mijn traanbuis vol
Stroomt deze druppelsgewijs over
Tranen

En toch ook een lach
Herinner ik de mooie momenten
Herinner ik mij hoeveel jij om mij gaf
Herinner ik mij hoe ik mocht zijn

Mocht worden eerlijk gezegd
Je hebt mij zoveel geleerd
Zoveel bijgebracht
Samen gelachen, maar ook samen gehuild

Ik had een vriend, maar jij bent mijn vader geworden!

Je zit diep geworteld in mijn hart
Er is geen lege plek ontstaan
Want je bent wel fysiek uit ons leven
Maar in mijn hart zal je altijd zijn

Ik mis je
Ik mis je elke dag
Ik hou van jou
Dikke kus op je geboortedag

Diep in mijn hart ❤️

Het lijkt een boze droom

Alleen deze is waarheid
Het is geen droom
Er gebeurde iets, bizar gewoon
Plotseling, ongenadig hard
Niemand die het kan beseffen, niemand
Waarom dan toch
Waarom…

Een boze droom
Grote ogen, verward
Hoe is het mogelijk… jij
Hoe kan het dan zomaar voorbij zijn
Zomaar opeens
Als een donderslag bij heldere hemel
Voorbij als een donderklap
Stralende zon, heldere hemel
Maar mijn hart zo donker zwart
Ineens plotsklaps
Zomaar opeens

De slechtste film waar wij ooit in hebben gezeten
Alleen kan je deze film niet uitzetten
Een boze droom, waar geen einde aankomt
Tot je ontwaakt
Neergegooid op de aarde
En beseft het is echt
Waar ben je nu
Waar kunnen we je vinden
Of ben je onbereikbaar
Zal het laatste wel zijn
Verdwenen

Maar altijd in onze harten
Ook al lijkt die nu donker zwart…
Waar jij intens wordt gemist


©Jeroen den Harder – 4 september 2019

Aan het einde van jouw leven

Aan het einde van jouw leven
Is ons een liefdevolle herinnering gegeven
Nooit zullen we je vergeten
De liefde en warmte
De vriendschap en verbondenheid
De vele mooie momenten
Zullen een prachtige herinnering worden
De pijn en het verdriet zullen blijven
Intens verdrietig zullen wij dit een plek moeten geven

Ter nagedachtenis aan onze Lieve (schoon) zus
We zullen je ontzettend missen 

Jeroen den Harder – 24 augustus 2019

Rouwverwerking

Na het overlijden van dierbaren val je in een donker zwart gat
Pikdonker, het lijkt wel of er geen lichtje aan de horizon is
Intens bedroeft, verdrietig, overrompeld met emotie
De tijd lijkt stil te staan

In het begin krijg je nog wel steun van je omgeving
Maar op een gegeven moment moet je ophouden wordt er gezegd
Dat valt niet mee, er zit geen tijdslimiet aan
Het knaagt en het vreet, langzaam ga je er aan onderdoor

Tot iemand je aanmoedigt
Ga weer schrijven, probeer het
Zet je gevoel maar op papier
Het maakt niet uit of het goed geschreven is
Als het maar bij jezelf is
Geschreven vanuit je hart

Om je herinnering een plaats te geven
Om rust te vinden in je hart
Om uiteindelijk in je eigen tempo door te gaan met leven

Er zit geen tijdslimiet op rouw
Mis ze nog elke dag, al zijn we jaren verder
En naar mate ik ouder wordt, komen daar meer mensen bij
Moet er nog niet aan denken hen te verliezen
Al ligt de dood altijd op de loer

Mag je nog lang hier blijven
De herinnering met dierbaren kan ik alleen met jou bespreken
Want samen hebben wij dit doorgemaakt
Straks moet ik alleen verder gaan

Ik moet er nu nog niet aan denken
Hoe gaat het dan verder met mij
Beland ik dan weer in een donker gat
Wie trekt mij er dan uit

Helpt mij weer overeind, denkt daarbij niet in tijd
Geef ruimte aan verlies, geef ruimte aan rouw
Niet voor even, maar voor zolang nodig is
Geef het de tijd!



Jeroen den Harder – 12 april 2019

Wil je uitleg hoe ik tot dit gedicht ben gekomen, lees dan de bijbehorende column

Iedereen verliest, uiteindelijk

Je kan vechten
Je kan strijden
Je kan alles geven
Het beste in jezelf naar boven halen

Vechten tot het laatste moment
Strijden tot de laatste seconde
Bidden voor een langer bestaan
En ik gun jouw dat

Het beste in jezelf naar boven halen
Als je strijdt en vecht
Als je alles hebt gegeven
Maar helaas

Iedereen verliest, uiteindelijk


Jeroen den Harder – 21 januari 2019

Ik hoor je stem

Ik hoor jouw stem hoog in de lucht
Cirkelend om mij heen
Ik wil er niet tegen vechten
Blijf cirkelen om mij heen
Blijf dichtbij

Ik weet niet waar ik heen moet
Was druk met alles
Maar strijden had geen zin

Ik was aan het dwalen vond mij zelf niet terug
Geen rust in mijn hart

Kon ik je woorden maar duidelijk verstaan
Ik was aan het dwalen, wist niet waarheen
Wil de weg leiden naar een gelukkiger bestaan
Weg van pijn, angst en leegte
Weet alleen niet waarheen het gaat
Zal dat stukje rust ooit komen
Is het dan niet te laat

Het drukt op mijn leven 
Angst verdriet pijn
En ondanks dat wil je toch ook het beste geven
Een goede zoon, vader, partner en vriend zijn
Alles wat er in je zit
Niets is je dan te veel
Doe je soms jezelf te kort
Maar je hebt het geprobeerd
Sterker, je uiterste best gedaan
Om alles te geven
Nu is het tijd om samen verder te gaan

Te luisteren naar die stem die je de weg wijst
Ook al weet je niet waarheen
Ik zal er niet tegen vechten
Blijf dicht bij mij, leidt me de weg
Naar een mooie leven

Ik hoor jouw stem hoog in de lucht
Cirkelend om mij heen
Ik wil er niet tegen vechten
Blijf cirkelen om mij heen
Blijf dichtbij
Zodat ik je stem zal blijven horen
En wijs mij met engelengeduld de weg
Omdat ik niet altijd zal horen wat jij zegt


Jeroen den Harder – 9 oktober 2018

Als ik bang en eenzaam ben

Dan kijk ik naar de sterren
Hoog aan de hemel
Zie ik jouw ster daar ook staan
Dwalen gedachten af

Zo zijn wij dan even samen
In gedachten heel dichtbij

Dan zou ik je willen aanraken

Maar sta je te veraf

Die ene ster

Mijn handen rijken niet ver genoeg
En jij komt maar niet dichterbij
Konden we elkaar nog maar even aanraken

Een knuffel

Een arm om mij heen

Weer vertrouwd zoals het was
Kon het maar even zo zijn

Konden we maar weer even samen zijn
Even bijpraten, jouw advies vragen
Zodat ik weer verder kan gaan

Met de gedachte

Die ene ster

Die ene ster
Zo ver weg en toch zo dichtbij

Een lichtpunt aan de donkere hemel

Konden we je maar even aanraken

Konden we maar even samen zijn

Konden we maar even

Maar jij zal altijd zijn

Die ene ster
Die ene ster
Dat ben jij


Jeroen den Harder – 1 oktober 2018

(Foto: Pixabay)

In mijn hart daar brandt een kaarsje

Een paar lichtjes branden slechts

Deze lichtpuntjes geven mij warmte

Geven mij kracht

Hieruit put ik mijn liefde

Lichtpuntjes die nimmer uitgaan

Slechts een aantal gedoofd

Die hebben mij pijn gedaan

Dit levert een schaduwplek

Zij zullen nimmer overheersen

De schaduw zal blijven

Dit doet mij geen pijn meer

Ik heb ermee leren leven

Toch staan daar nog wat kaarsjes

Nieuw en ongebruikt

Bij het ontbranden geven ook zij mij

Lichtpuntjes in mijn hart

Nog enkele plaatsen beschikbaar…


Jeroen den Harder – 27 september 2018

Al zou ik nog zoveel kaarsjes branden

Ik blijf het toch altijd een bijzondere aangelegenheid vinden, een kaarsje branden in de kerk om een dierbare te herinneren.

Gedicht: Al zou ik nog zoveel kaarsjes branden

Een kaarsje aansteken in een kerk

Een mooie gedachte

Maar al steek ik honderd kaarsjes aan

De kerk in de brand

Al brandt het hele dorp af

Staat de aardbol in de fik

Het blijft een gedachte

Je komt nimmer meer terug


Jeroen den Harder – 9 september 2018

Was jij nog maar hier

Drie jaar geleden ben je van ons heengegaan, ik nam afscheid van mijn papa, van mijn vriend, van mijn steun en toeverlaat. Wat hebben wij een mooie tijd gehad en wat een dierbare herinneringen!

Op mijn kaart stond de volgende tekst:

De grenzeloze liefde die hij naar ons heeft uitgestraald

Wordt nu in eindeloze herinneringen vertaald

Gedicht: Was jij nog maar hier

Was je nog maar bij ons

Met raad en daad stond je naast ons

Met liefde omarmde jij ons

Als een vader, zo liefdevol

Jij was voor mij zo dierbaar geworden

In moeilijke tijden stond je naast ons

Zorgde je met liefde en aandacht

Hielp je ons uit het diepste dal

Je trok ons omhoog en tilde ons boven jouw zelf uit

Je zette jezelf op de achtergrond

Dat was ook niet altijd goed, maar jij vond het prima zo

Laat een ander maar belangrijker zijn

We mochten voor jou zorgen in de laatste weken

Dit vond je moeilijk zat

Ik vond het heerlijk, al was het maar van korte duur

Jij mocht op de eerste plek staan

Dat heb je ruimschoots verdient!

En toen stonden we daar

Ik nam afscheid met de woorden

De grenzeloze liefde die hij naar ons heeft uitgestraald

Wordt nu in eindeloze herinneringen vertaald

En nu drie jaar later kan ik alleen maar zeggen

Was jij nog maar hier


Jeroen den Harder – 10 september 2018

Eenmaal zullen jullie daar staan

Er komt een dag, dan zullen jullie daar staan, om definitief afscheid te nemen, mooie momenten komen er dan niet meer en heb je wel alles gezegd bij leven? Ik weet zeker, er zullen er zijn die tranen zullen laten. Maar nu zie ik ze niet, ook zij zullen er waarschijnlijk vooraan willen staan. Tranen in de ogen, jankend als een klein kind, och wat erg dat hij is heengegaan. Nou ik kan je vertellen, dan is het te laat!

Gedicht: Eenmaal zullen jullie daar staan

Daar staan jullie dan

De één met een bedompt gezicht

De ander een traan van oprecht verdriet

Maar er staan er ook te janken

Krokodillentranen wel te verstaan

Je haalt ze er vast wel uit

De oprechte personen

De mensen met stil verdriet

De mensen met krokodillentranen

Dan zal ik blij zijn dat ik dat niet meer zie 

Verhalen worden dan verteld hoe goed ik wel niet was

Wat ik allemaal heb gedaan

Een enkeling kent mij dan oprecht

Zal zeggen wat een verdriet ik heb doorgemaakt

Helaas waren velen daar niet bij

Het zou een herkenning zijn van vervlogen tijd

Een herinnering aan mij

De mooie momenten

Maar ook zeker het stil verdriet

En dan zijn daar mijn dierbaren die ik achterlaat

Ga je hen dan verhalen over die goeie oude tijd

Of ben je oprecht en sla je een arm om hen heen

Luister je dan naar hun verdriet

Maar waarom wachten tot die tijd

Waarom niet hier en nu

Mooie herinneringen maken voor later

Zoals ik dat zo graag doe 

Eenmaal zullen jullie daar staan


©Jeroen den Harder – 24 mei 2018


(foto boven: uitsnede van een foto en onder profielfoto gemaakt door Lia van Halderen)

Sociaal isolement

Soms zou je weleens willen onderduiken, gewoon de rust en anonimiteit opzoeken, weg van alles, gewoon rust. Geen moeten, geen zoeken, geen gezeur, geen doen. Gewoon niks, rust. We moeten van alles en als dat nu gewoon eens simpelweg niet gaat? Doordat je moe bent, doordat je het even niet aankan, doordat je ziek bent…….

Ik kijk graag naar het programma van Johnny de Mol: De reis van je leven. Mensen die ernstig ziek zijn, opgegeven door de wetenschap, omdat er nu eenmaal geen oplossing is voor hen, gaan nog één keer de reis van hun leven maken met drie vrienden. Een emotioneel en prachtig programma. Oprechte en eerlijke gesprekken en zoals altijd kunnen ze niet alles laten zien, daar is het programma gewoon te kort voor. 

Gisteren heb ik dus ook weer zitten kijken. Enkel citaten heb ik verwerkt in onderstaand gedicht. (vet en cursief in de tekst)

Gedicht: Onderduiken

Er is geen genezing meer mogelijk voor jouw ziekte

Een onmogelijke opgave om verder te gaan

Het is een strijd die al gestreden is

Eenzaam moet je het ondergaan

Ook al heb je mensen om je heen

Die klote ziekte draag je alleen

Dat nemen ze niet bij je weg

Je moet er maar mee omgaan

Mensen blijven weg

Ze kunnen er niet mee omgaan wordt er dan gezegd

En jij

Jij kan dit toch ook niet alleen

Blijkbaar zul je wel moeten

Als je ziek bent sta je vaak alleen

En dan

Dan ben je al ongeneeslijk ziek en dan wordt je ook nog eens sociaal buitengesloten

Zo van zoek het maar uit met jouw ziekte

Dat past even niet in mijn straatje

Nou tegen die mensen zou ik zeggen

JIJ OOK NIET!

Niet bij leven

Blijf dan ook maar weg als het te laat is

Dan heb ik er ook niks meer aan

Kom je dan kijken of er echt geen beweging meer inzit

Of de laatste adem er echt is uitgegaan

Nee, voor die tijd zou ik willen onderduiken

Met de mensen die er echt nog voor mij zijn

Bij leven wel te verstaan

Nog één mooie tijd

Onderduiken in de reis van je leven

Tot aan het eind van mijn leven

En ben jij er niet bij

Kom dan ook die laatste dag niet kijken

Het is geen poppenkast

Het is dan immers voorbij

Dan is het over en sluiten

Dan ga ik voor altijd

Onderduiken

Zo denk ik er dan over, niet bij leven, dan ook niet bij het eind…….

Voor het te laat is

Als je zo in het leven staat als dat ik nu sta, dan denk je alvast over de toekomst na. Dan wil je niet dat straks iedereen zich zou afvragen: “wat zou hij willen”. Nee, dat hoeft van mij niet, ik heb er alvast over nagedacht, voor als het straks, nou ja, ik hoop over een tijd, zover is.  Met mijn achtergrond en alles wat ik heb meegemaakt, weet ik wat ik wil, of het haalbaar is, tja, dat zal zich uitwijzen, misschien moeten we nog wat schrappen of bijstellen, dat zal dan zo zijn. Natuurlijk weet ik dat het voor sommigen moeilijk is, het laatste wat ik wil is dat hen overkomt wat mij overkomen is. Het rouwen en verwerken van het verlies pas na enige tijd. Rouwen moet zo snel als mogelijk kunnen beginnen. Natuurlijk moet er opgeruimd worden, spullen afgevoerd, opgeleverd en sleutels ingeleverd. Natuurlijk moeten zij dat dan samen doen, hoe moeilijk ook. Maar ook ik laat mensen uiteindelijk achter, hoop dat dat nog echt wel een poos duurt, hoop dat het ze dan goed gaat, dat ze doen wat ze geleerd hebben, verder gaan op dat ingeslagen pad en dat ze nimmer meer over zich heen laten lopen. Maar zij die het nu al goed doen moeten ook verder. Blijf dan volhouden wat je hebt geleerd en breidt dat uit! Blijf bijleren en geniet van elke dag. Een traan mag, rouwen moet, daar wil ik ruimte voor creëren, zodat je later nimmer hoeft te zeggen dat het lang heeft geduurd voor je aan verwerking toe kwam, net als ik dat had. Voor mij rede genoeg om te zorgen dat het klaar ligt, zodat jullie niet hoeven te zoeken, het ligt dan klaar, een paar keuzes mogen jullie dan zelf maken, maar in principe hoeft dat dan niet. Moeilijke woorden, een lastig verhaal, je wil er nog niet aan, toch is het goed om er, juist nu al bij stil te staan. Straks is het te laat. Sommige mensen vragen dan: “ben je depressief”, ik noem het realistisch.

Gedicht:

Troosteloos op sommige punten

Lusteloos bijna de hele dag

Angstig wat er komen gaat

Verward, door, ja waardoor eigenlijk

Bemind het mooiste dat er is

Verloren in de angst te verliezen

Die angst voorbij  

Hoe dicht bij je ook bent

Hoever je er ook vanaf staat

Hoeveel je ook om de ander geeft

Verloren wordt de strijd

 deze ga je verliezen

Alleen is dan de vraag wanneer

Vechten tot je erbij neervalt is het devies

Pluk de dag

Pak het moment

Geniet van wat er (nog) wel is

Alles is klaar

Maar nog niet volbracht

Opgeslagen op de laptop

Een kopie opgeborgen in de kast

Alles op z’n plek

Voor als de tijd daar is

Ik hoop dat dat nog lang duurt

©Jeroen den Harder

Bedankt voor alles

Jij bracht ons samen

Niet voor een feest
Of zomaar

Jij verbond mensen met elkaar
Jij maakte ons allen voor een moment een
Wij waren ontroerd
Ontredderd, zelfs even machteloos

Jij bracht ons samen
Gehuld in oprecht verdriet
Wij wisten het afscheid van jouw lichamelijke aanwezigheid
Zo definitief

En aan het eind zo machteloos
In een verder lege zaal
Werd ik opgehaald
Door iemand die ik kon

 Nou ja, van verhalen die jij vertelde
Jij bracht ons samen

Doordat je zelf was heengegaan
Bedankt dat jij verbond

Ik mis je heel erg
Kan het nog steeds niet bevatten
Oprecht heb ik daar gestaan
Afscheid genomen van mijn papa

 Ik hou van je en mis je zo

 © Jeroen den Harder

Dit gedicht is opgenomen in de dichtbundel Alles op z’n plek